> For the complete documentation index, see [llms.txt](https://overleaf-pro.ayaka.space/llms.txt). Markdown versions of documentation pages are available by appending `.md` to page URLs; this page is available as [Markdown](https://overleaf-pro.ayaka.space/latex/tr/diller/05-arabic.md). # Arapça ## Giriş Bu makalede Arapçanın nasıl dizileceğini ... kullanarak açıklıyoruz [`arabtex`](https://ctan.org/pkg/arabtex?lang=en) paketiyle `pdfLaTeX`Ancak, pdfLaTeX belgenizi dizen/işleyen alttaki pdfTeX motoru (yazılımı), örneğin aşağıdaki gibi karmaşık alfabeli dillerin dizgisi için nispeten sınırlı destek sunar [Arapça](https://en.wikipedia.org/wiki/Arabic), [İbranice](https://en.wikipedia.org/wiki/Hebrew_language), [Devanagari](https://en.wikipedia.org/wiki/Devanagari) ya da [Malayalam](https://en.wikipedia.org/wiki/Malayalam)Bu tür dillerin dizgisi, Unicode tabanlı metin girdisine daha eksiksiz destek, OpenType yazı tiplerinin kullanımı ve pdf(La)TeX'te bulunmayan diğer yetenekleri gerektirir. Pek çok yazar, iş akışlarının gereklilikleri nedeniyle pdfLaTeX kullanmak zorundadır; ancak eğer siz *ise* LaTeX derleyicisini seçebiliyorsanız, **Arapça dizgisi için modern yaklaşım, XeLaTeX (XeTeX motoru) veya LuaLaTeX (LuaHBTeX motoru) kullanmaktır**LuaLaTeX, LuaHBTeX aracılığıyla, karmaşık alfabeli dillerin dizgisi için TeX tabanlı en gelişmiş ve en eksiksiz çözümleri sunar. **Şu sayfalara bakın:** [**polyglossia**](/latex/tr/diller/01-multilingual-typesetting-on-overleaf-using-polyglossia-and-fontspec.md) **ve** [**babel**](/latex/tr/diller/02-multilingual-typesetting-on-overleaf-using-babel-and-fontspec.md). ### arabtex paketi hakkında notlar Klaus Lagally, ... üzerinde çalışmaya başladı `arabtex` paket üzerinde 1991'de, esas olarak kişisel bir proje olarak çalışmaya başladı—bkz. [paket belgelerinin Ek B'si](https://mirror.apps.cam.ac.uk/pub/tex-archive/language/arabic/arabtex/doc/pdf/arabdoc.pdf)Başlangıcı ve erken geliştirilmesi, pdfTeX'in ortaya çıkışından yaklaşık 5 yıl, LuaHBTeX ve XeTeX'in ortaya çıkışından ise on yıldan fazla önceye dayanır—ve Unicode ile OpenType yazı tiplerinin yükselişinden çok önce. Bu `arabtex` paket, karmaşık TeX programlamasının bir ustalık eseridir; ancak birçok çekirdek bileşen dosyası artık yaklaşık 2003 tarihli olduğundan, bu paketin `arabtex` güncel LaTeX sürümleri veya LaTeX paketleriyle uyumsuzluklara yol açabilir. ## İlk arabtex örneği Aşağıdaki temel örnek, `arabtex` paketini Arapçada tek bir sözcük dizmek için kullanır: ```latex \documentclass[a4paper,10pt]{article} \usepackage{arabtex} \usepackage{utf8} \setcode{utf8} \begin{document} İşte Arapça yazılmış ``Arabic'' sözcüğü: \<اَلْعَرَبِيَّةُ>. Ayrıca \verb|\RL{arabic text}| komutunu şu şekilde de kullanabilirsiniz: \RL{اَلْعَرَبيَّةُ}. \end{document} ``` [Bunu açın `pdfLaTeX` ve `arabtex` Overleaf'teki örnek.](https://www.overleaf.com/docs?engine=pdflatex\&snip_name=Basic+Arabic+text+example\&snip=%5Cdocumentclass%5Ba4paper%2C10pt%5D%7Barticle%7D%0A%5Cusepackage%7Barabtex%7D%0A%5Cusepackage%7Butf8%7D%0A%5Csetcode%7Butf8%7D%0A%5Cbegin%7Bdocument%7D%0AHere+is+the+word+%60%60Arabic%27%27+written+in+Arabic%3A++%5C%3C%D8%A7%D9%8E%D9%84%D9%92%D8%B9%D9%8E%D8%B1%D9%8E%D8%A8%D9%90%D9%8A%D9%8E%D9%91%D8%A9%D9%8F%3E.+You+can+also+use+the+command+%5Cverb%7C%5CRL%7Barabic+text%7D%7C+like+this%3A+%5CRL%7B%D8%A7%D9%8E%D9%84%D9%92%D8%B9%D9%8E%D8%B1%D9%8E%D8%A8%D9%8A%D9%8E%D9%91%D8%A9%D9%8F%7D.%0A%5Cend%7Bdocument%7D) Bu örnek aşağıdaki çıktıyı üretir: ![arabtex ile dizilmiş Arapça örneği](/files/12f2dca555c9ba89e1af937ff183847aa8503736) Şuna dikkat edin: `*Arapça metin*` komutuyla birlikte kullanılır `\RL{*arabic text*}` sağdan sola metinden yalnızca tek bir paragraf içermelidir. ### arabtex: transliterasyon veya UTF-8 girdisi Bu `arabtex` paketi, Arapça metni belirli bir transliterasyon biçimi kullanarak dizmeyi destekler: Arapça metni Latin alfabesiyle temsil etmek. İşte ... içindeki bir örnekten bir parça `arabtex` belgelendirme—Arapça metnin Latin metin olarak nasıl temsil edildiğine dikkat edin; bu metin Arapçaya dönüştürülür: ```latex \documentclass[12pt]{article} \usepackage{arabtex} \begin{document} \setarab % dile özgü kuralları seçin \vocalize % kısa ünlüler için diyakritikleri etkinleştir %\transtrue % transliterasyonu göster \arabtrue % Arapça metni yazdır (varsayılan olarak açık) \centerline {\RL{^gu.hA wa-.himAruhu}} % ortalanmış bir Arapça metin satırı dizin \begin{RLtext} fa-qAla lahu ^gu.hA: .garIbuN 'amruka yA .sadIqI! 'a-tu.saddiqu al-.himAra wa-tuka_d_dibunI? \end{RLtext} \end{document} ``` [Bunu açın `pdfLaTeX` ve `arabtex` Overleaf'teki örnek.](https://www.overleaf.com/docs?engine=pdflatex\&snip_name=Basic+Arabic+text+example\&snip=%5Cdocumentclass%5B12pt%5D%7Barticle%7D%0A%5Cusepackage%7Barabtex%7D%0A%5Cbegin%7Bdocument%7D%0A%5Csetarab+%25+choose+the+language+specific+conventions%0A%5Cvocalize+%25+switch+diacritics+for+short+vowels+on%0A%25%5Ctranstrue+%25+display+the+transliteration%0A%5Carabtrue+%25+print+arabic+text+%28on+by+default%29%0A%5Ccenterline+%7B%5CRL%7B%5Egu.hA+wa-.himAruhu%7D%7D+%25+typeset+a+centred+line+of+Arabic+text%0A%5Cbegin%7BRLtext%7D%0Afa-qAla+lahu+%5Egu.hA%3A%0A%0A.garIbuN+%27amruka+yA+.sadIqI%21%0A%27a-tu.saddiqu+al-.himAra+wa-tuka_d_dibunI%3F%0A%5Cend%7BRLtext%7D%0A%5Cend%7Bdocument%7D) Bu örnek aşağıdaki çıktıyı üretir: ![arabtex ile dizilmiş Arapça örneği](/files/05e1612bc6b5189172a0882469e25e8184afecd6) Eğer istiyorsak `arabtex` girdi olarak transliterasyonlu Latin metin değil, gerçek Arapça metin kullanmak istiyorsak, `arabtex` yerine UTF-8 girdisi kullanması gerektiğini, şunu yazarak belirtmemiz gerekir ```latex \usepackage{utf8} \setcode{utf8} ``` Bu `utf8` paketi, ...'nin bir parçasıdır `arabtex` paketi. ## İkinci bir arabtex örneği Aşağıdaki örnek, içinde bazı İngilizce sözcükler de bulunan daha kapsamlı bir Arapça metin parçası içerir: ```latex \documentclass[a4paper,10pt]{article} \usepackage{arabtex} \usepackage{utf8} \begin{document} \setcode{utf8} İşte Arapça yazılmış ``Arabic'' sözcüğü: \<اَلْعَرَبِيَّةُ>. Ayrıca \verb|\RL{arabic text}| komutunu şu şekilde de kullanabilirsiniz: \RL{اَلْعَرَبيَّةُ}. \vspace{10pt} İşte, \verb|\LR| komutu içinde bazı İngilizce sözcükler içeren daha uzun bir Arapça bölüm: \vspace{10pt} \begin{RLtext} يعود تاريخ علوم الحاسوب إلى اختراع أول حاسوب رقمي حديث. فقبل العشرينات من القرن العشرين، كان مصطلح حاسوب \LR{Computer} يشير إلى أي أداة بشرية تقوم بعملية الحسابات. ما هي القضايا أو الأشياء التي يمكن لآلة أن تحسبها باتباع قائمة من التعليمات مع ورقة وقلم، دون تحديد للزمن اللازم ودون أي مهارات أو بصيرة (ذكاء)؟ وكان أحد دوافع هذه الدراسات هو تطوير آلات حاسبة \LR{computing machines} يمكنها إتمام الأعمال الروتينية والعرضة للخطأ البشري عند إجراء حسابات بشرية. خلال الأربعينات، مع تطوير آلات حاسبة أكثر قوة وقدرة حسابية، تتطور مصطلح حاسوب ليشير إلى الآلات بدلا من الأشخاص الذين يقومون بالحسابات. وأصبح من الواضح أن الحواسيب يمكنها أن تقوم بأكثر من مجرد عمليات حسابية وبالتالي انتقلوا لدراسة تحسيب أو التحسيب بشكل عام. بدأت المعلوماتية وعلوم الحاسب تأخذ استقلالها كفرع أكاديمي مستقل في الستينات، مع إيجاد أوائل أقسام علوم الحاسب في الجامعات وبدأت الجامعات تعطي إجازات في هذه العلوم [1]. \end{RLtext} \end{document} ``` [Bunu açın `pdfLaTeX` ve `arabtex` Overleaf'teki örnek.](.+You+can+also+use+the+command+\verb|\RL{arabic+text}|+like+this:+\RL{اَلْعَرَبيَّةُ}.+ \vspace{10pt} Here+is+a+larger+section+of+Arabic,+containing+some+words+in+English+within+the+\verb|\LR|+command: \vspace{10pt} \begin{RLtext} يعود+تاريخ+علوم+الحاسوب+إلى+اختراع+أول+حاسوب+رقمي+حديث.+فقبل+العشرينات+من+القرن+العشرين،+كان+مصطلح+حاسوب+\LR{Computer}+يشير+إلى+أي+أداة+بشرية+تقوم+بعملية+الحسابات.+ما+هي+القضايا+أو+الأشياء+التي+يمكن+لآلة+أن+تحسبها+باتباع+قائمة+من+التعليمات+مع+ورقة+وقلم،+دون+تحديد+للزمن+اللازم+ودون+أي+مهارات+أو+بصيرة+(ذكاء)؟+وكان+أحد+دوافع+هذه+الدراسات+هو+تطوير+آلات+حاسبة+\LR{computing+machines}+يمكنها+إتمام+الأعمال+الروتينية+والعرضة+للخطأ+البشري+عند+إجراء+حسابات+بشرية. خلال+الأربعينات،+مع+تطوير+آلات+حاسبة+أكثر+قوة+وقدرة+حسابية،+تتطور+مصطلح+حاسوب+ليشير+إلى+الآلات+بدلا+من+الأشخاص+الذين+يقومون+بالحسابات.+وأصبح+من+الواضح+أن+الحواسيب+يمكنها+أن+تقوم+بأكثر+من+مجرد+عمليات+حسابية+وبالتالي+انتقلوا+لدراسة+تحسيب+أو+التحسيب+بشكل+عام.+بدأت+المعلوماتية+وعلوم+الحاسب+تأخذ+استقلالها+كفرع+أكاديمي+مستقل+في+الستينات،+مع+إيجاد+أوائل+أقسام+علوم+الحاسب+في+الجامعات+وبدأت+الجامعات+تعطي+إجازات+في+هذه+العلوم+\[1].+ \end{RLtext} \end{document}>) ## babel de kullanan bir arabtex örneği Aşağıdaki örnekler `arabtex` ile birlikte `babel` ve `inputenc` paketleri kullanır; bunun nedenleri aşağıda belirtilecektir. ```latex \documentclass[11pt,a4paper]{report} \usepackage[utf8]{inputenc} \usepackage{arabtex} %\usepackage[LAE]{fontenc} %babel paketinin [arabic] seçeneği nedeniyle gerekli değil \usepackage[arabic]{babel} \title{ \Huge\textsc{اللغة العربية} } \author{سالم البوزيدي} \begin{document} \maketitle \tableofcontents \chapter{علوم الحاسوب} \section{تاريخ} \begin{otherlanguage}{arabic} يعود تاريخ علوم الحاسوب إلى اختراع أول حاسوب رقمي حديث. فقبل العشرينات من القرن العشرين، كان مصطلح حاسوب \textLR{Computer} يشير إلى أي أداة بشرية تقوم بعملية الحسابات. ما هي القضايا أو الأشياء التي يمكن لآلة أن تحسبها باتباع قائمة من التعليمات مع ورقة وقلم، دون تحديد للزمن اللازم ودون أي مهارات أو بصيرة (ذكاء)؟ وكان أحد دوافع هذه الدراسات هو تطوير آلات حاسبة \textLR{computing machines} يمكنها إتمام الأعمال الروتينية والعرضة للخطأ البشري عند إجراء حسابات بشرية. خلال الأربعينات، مع تطوير آلات حاسبة أكثر قوة وقدرة حسابية، تتطور مصطلح حاسوب ليشير إلى الآلات بدلا من الأشخاص الذين يقومون بالحسابات. وأصبح من الواضح أن الحواسيب يمكنها أن تقوم بأكثر من مجرد عمليات حسابية وبالتالي انتقلوا لدراسة تحسيب أو التحسيب بشكل عام. بدأت المعلوماتية وعلوم الحاسب تأخذ استقلالها كفرع أكاديمي مستقل في الستينات، مع إيجاد أوائل أقسام علوم الحاسب في الجامعات وبدأت الجامعات تعطي إجازات في هذه العلوم [1]. \end{otherlanguage} \end{document} ``` [Bu Arapça metin örneğini Overleaf'te açın]() ![LanguageEx2.png](/files/35e2a36e94450f54bfd4b429117e533307d89e45) ### Girdi kodlaması Farklı dil grupları ve/veya farklı bilgisayar platformları için çeşitli girdi kodlamalarını desteklemek üzere LaTeX, `inputenc` paketini kullanır. TeX Live 2018 sürümünden önce, pdfLaTeX ile UTF-8 kodlu metin kullanmak `inputenc` paketini yazarak ```latex \usepackage[utf8]{inputenc} ``` belgenizin önsözünde. Overleaf blog yazısında belirtildiği gibi [TeX Live yükseltmesi—Eylül 2019](https://www.overleaf.com/blog/tex-live-upgrade-september-2019), LaTeX varsayılan girdi kodlaması olarak UTF-8'e geçti; bu nedenle artık *genellikle* açıkça yazmak gerekli `\usepackage[utf8]{inputenc}` eğer TeX Live'ın 2018 sonrası bir sürümünü kullanıyorsanız. Ancak yukarıdaki örnek için yazmak `\usepackage[utf8]{inputenc}` hâlâ gereklidir. ### Dile özgü belge öğeleri Bu `arabic` seçeneğini `babel` paketi Arapça dili için destek sağlar: ```latex \usepackage[arabic]{babel} ``` bu, çift yönlü dizgiyi ve belge öğeleri için Arapça adların kullanılmasını içerir. Eğer bazı `Latin metin` Arapça belgenizin içinde bazı Latin metinler eklemek istiyorsanız, `\textLR{...}` komutunu kullanırsınız; örneğin, şunu yazarak ```latex \textLR{Latin metin} ``` ### Yazı tipi kodlaması Doğru *girdi* kodlamayı kullanmanın yanı sıra, Arapça metin içeren bir LaTeX belgesini dizmek için uygun kodlamaya sahip yazı tipleri gerektirir. *çıktı* dizilmiş Arapçayı temsil eden glifleri (şekilleri) sağlamak için kodlamayı gerektirir. Yukarıdaki örneği dizmek, şunu yazmanın karşılığıdır: ```latex \usepackage[LAE]{fontenc} ``` ancak, bu konuda belirtildiği gibi [tex.stackexchange üzerindeki yanıtta](https://tex.stackexchange.com/a/518665), kullanarak `arabic` seçeneği `babel` gerekli olanın yüklenmesine yol açar `LAE` kodlama dosyaları `laeenc.def` ve `laeenc.dfu`. ## Daha fazla okuma Daha fazla bilgi için bakınız * [polyglossia ve fontspec kullanarak Overleaf'te çok dilli dizgi](/latex/tr/diller/01-multilingual-typesetting-on-overleaf-using-polyglossia-and-fontspec.md) * [babel ve fontspec kullanarak Overleaf'te çok dilli dizgi](/latex/tr/diller/02-multilingual-typesetting-on-overleaf-using-babel-and-fontspec.md) * [XƎLaTeX ile modern yazı tiplerini destekleme](/latex/tr/yazi-tipleri/03-xelatex.md) * [Alıntılar ve tırnak işaretlerinin dizgisi](/latex/tr/diller/04-typesetting-quotations.md) * [Uluslararası dil desteği](/latex/tr/diller/03-international-language-support.md) * [Çince](/latex/tr/diller/06-chinese.md) * [Fransızca](/latex/tr/diller/07-french.md) * [Almanca](/latex/tr/diller/08-german.md) * [Yunanca](/latex/tr/diller/09-greek.md) * [İtalyanca](/latex/tr/diller/10-italian.md) * [Japonca](/latex/tr/diller/11-japanese.md) * [Korece](/latex/tr/diller/12-korean.md) * [Portekizce](/latex/tr/diller/13-portuguese.md) * [Rusça](/latex/tr/diller/14-russian.md) * [İspanyolca](/latex/tr/diller/15-spanish.md) * [LaTeX2ε'ye o kadar da kısa olmayan giriş](http://www.ctan.org/tex-archive/info/lshort/) * [WikiBooks'ta LaTeX/Uluslararasılaştırma](http://en.wikibooks.org/wiki/LaTeX/Internationalization) * [WikiBooks'ta LaTeX/Özel\_Karakterler](http://en.wikibooks.org/wiki/LaTeX/Special_Characters) --- # Agent Instructions This documentation is published with GitBook. GitBook is the documentation platform designed so that both humans and AI agents can read, navigate, and reason over technical content effectively. Learn more at gitbook.com. ## Querying This Documentation If you need additional information that is not directly available in this page, you can query the documentation dynamically by asking a question. Perform an HTTP GET request on the current page URL with the `ask` query parameter, and the optional `goal` query parameter: ``` GET https://overleaf-pro.ayaka.space/latex/tr/diller/05-arabic.md?ask=&goal= ``` `ask` is the immediate question: it should be specific, self-contained, and written in natural language. `goal` is optional and describes the broader end goal you are ultimately trying to accomplish on behalf of the user. GitBook uses it to tailor the answer towards what is most useful for that goal. The response will contain a direct answer to the question and relevant excerpts and sources from the documentation. Use this mechanism when the answer is not explicitly present in the current page, you need clarification or additional context, or you want to retrieve related documentation sections.