> For the complete documentation index, see [llms.txt](https://overleaf-pro.ayaka.space/llms.txt). Markdown versions of documentation pages are available by appending `.md` to page URLs; this page is available as [Markdown](https://overleaf-pro.ayaka.space/latex/tr/matematik/01-mathematical-expressions.md). # Matematiksel ifadeler ## Giriş LaTeX'in matematik dizgisi için sunduğu özellikler, teknik belgeler yazmak için onu cazip bir seçenek haline getirir. Bu makale, LaTeX kullanarak matematik yazmaya başlamak için gereken en temel komutları gösterir. LaTeX'te temel denklemler yazmak basittir, örneğin: ```latex \documentclass{article} \begin{document} İyi bilinen Pisagor teoremi \(x^2 + y^2 = z^2\) idi diğer üsler için geçersiz olduğu kanıtlandı. Bu da aşağıdaki denklemin tamsayı çözümü olmadığı anlamına gelir: \[ x^n + y^n = z^n \] \end{document} ``` [Bu örneği Overleaf'te açın](https://www.overleaf.com/docs?engine=pdflatex\&snip_name=Basic+math+example\&snip=%5Cdocumentclass%7Barticle%7D%0A%5Cbegin%7Bdocument%7D%0A%0AThe+well+known+Pythagorean+theorem+%5C%28x%5E2+%2B+y%5E2+%3D+z%5E2%5C%29+was+%0Aproved+to+be+invalid+for+other+exponents.+%0AMeaning+the+next+equation+has+no+integer+solutions%3A%0A%0A%5C%5B+x%5En+%2B+y%5En+%3D+z%5En+%5C%5D%0A%0A%5Cend%7Bdocument%7D) ![Matematik denklemi örneği](/files/c3ad374e9faed3f5d0233a9084ae61cc947218af) Gördüğünüz gibi, denklemlerin görüntülenme biçimi ayırıcıya bağlıdır; bu durumda `\[...\]` ve `\(...\)`. ## Matematik modları LaTeX, matematiksel ifadeler için iki yazım modu sunar: *satır içi* matematik modu ve *gösterim* matematik modu: * *satır içi* matematik modu, bir paragrafın parçası olan formülleri yazmak için kullanılır * *gösterim* matematik modu, bir paragrafın parçası olmayan ve bu nedenle ayrı satırlara yerleştirilen ifadeleri yazmak için kullanılır ### Satır içi matematik modu Matematiğinizi satır içi modda dizmek için bu "ayırıcıların" herhangi birini kullanabilirsiniz: * `\(...\)` * `$...$` * `\begin{math}...\end{math}` Hepsi çalışır ve seçim tamamen zevk meselesidir; o halde birkaç örneğe bakalım. ```latex \documentclass{article} \begin{document} \noindent Standart \LaTeX{} uygulaması, satır içi matematiği \verb|\(...\)| arasına alarak yazmaktır: \begin{quote} Fizikte kütle-enerji eşdeğerliği şu şekilde ifade edilir 1905'te Albert Einstein tarafından keşfedilen \(E=mc^2\) denklemiyle. \end{quote} \noindent Bunun yerine, satır içi matematiği \verb|\(...\)| arasına yazarak (çevreleyerek) aynı sonucu elde etmek için \texttt{\$...\$} kullanabilirsiniz: \begin{quote} Fizikte kütle-enerji eşdeğerliği şu şekilde ifade edilir 1905'te Albert Einstein tarafından keşfedilen $E=mc^2$ denklemiyle. \end{quote} \noindent Ya da \verb|\begin{math}...\end{math}| kullanabilirsiniz: \begin{quote} Fizikte kütle-enerji eşdeğerliği şu şekilde ifade edilir 1905'te Albert Einstein tarafından keşfedilen \begin{math}E=mc^2\end{math} denklemiyle. \end{quote} \end{document} ``` [Bu örneği Overleaf'te açın](https://www.overleaf.com/docs?engine=pdflatex\&snip_name=Basic+inline+math+example\&snip=%5Cdocumentclass%7Barticle%7D%0A%5Cbegin%7Bdocument%7D%0A%0A%5Cnoindent+Standard+%5CLaTeX%7B%7D+practice+is+to+write+inline+math+by+enclosing+it+between+%5Cverb%7C%5C%28...%5C%29%7C%3A%0A%0A%5Cbegin%7Bquote%7D%0AIn+physics%2C+the+mass-energy+equivalence+is+stated+%0Aby+the+equation+%5C%28E%3Dmc%5E2%5C%29%2C+discovered+in+1905+by+Albert+Einstein.%0A%5Cend%7Bquote%7D%0A%0A%5Cnoindent+Instead+if+writing+%28enclosing%29+inline+math+between+%5Cverb%7C%5C%28...%5C%29%7C+you+can+use+%5Ctexttt%7B%5C%24...%5C%24%7D+to+achieve+the+same+result%3A%0A%0A%5Cbegin%7Bquote%7D%0AIn+physics%2C+the+mass-energy+equivalence+is+stated+%0Aby+the+equation+%24E%3Dmc%5E2%24%2C+discovered+in+1905+by+Albert+Einstein.%0A%5Cend%7Bquote%7D%0A%0A%5Cnoindent+Or%2C+you+can+use+%5Cverb%7C%5Cbegin%7Bmath%7D...%5Cend%7Bmath%7D%7C%3A%0A%0A%5Cbegin%7Bquote%7D%0AIn+physics%2C+the+mass-energy+equivalence+is+stated+%0Aby+the+equation+%5Cbegin%7Bmath%7DE%3Dmc%5E2%5Cend%7Bmath%7D%2C+discovered+in+1905+by+Albert+Einstein.%0A%5Cend%7Bquote%7D%0A%5Cend%7Bdocument%7D) ![Satır içi denklem örneği](/files/2de1541098a843cec40424b438c3049b48ec9f9a) ### Gösterimli matematik modu Matematiği gösterim modunda dizmek için bu yapılardan birini kullanın: * `\[...\]` * `\begin{displaymath}...\end{displaymath}` * `\begin{equation}...\end{equation}` Gösterimli matematik modunun, numaralı veya numarasız denklemler üreten iki sürümü vardır. Basit bir örneğe bakalım: ```latex \documentclass{article} \begin{document} Kütle-enerji eşdeğerliği, şu ünlü denklemle tanımlanır \[E=mc^2\] 1905'te Albert Einstein tarafından keşfedildi. Doğal birimlerde ($c$ = 1), formül şu özdeşliği ifade eder \begin{equation} E=m \end{equation} \end{document} ``` [Bu örneği Overleaf'te açın](https://www.overleaf.com/docs?engine=pdflatex\&snip_name=Basic+math+example\&snip=%5Cdocumentclass%7Barticle%7D%0A%5Cbegin%7Bdocument%7D%0AThe+mass-energy+equivalence+is+described+by+the+famous+equation%0A%0A%5C%5BE%3Dmc%5E2%5C%5D%0A%0Adiscovered+in+1905+by+Albert+Einstein.+%0AIn+natural+units+%28%24c%24+%3D+1%29%2C+the+formula+expresses+the+identity%0A%0A%5Cbegin%7Bequation%7D%0AE%3Dm%0A%5Cend%7Bequation%7D%0A%5Cend%7Bdocument%7D) ![Displayex.png](/files/c6132abdd81dbfb8173c3d3aa52832b5cc7e9d1b) ## Başka bir örnek Aşağıdaki örnek `equation*` tarafından sağlanan ortam `amsmath` paketi—bunun için bkz. [`amsmath` article](/latex/tr/matematik/06-aligning-equations-with-amsmath.md) daha fazla bilgi için. ```latex \documentclass{article} \usepackage{amsmath} % equation* ortamı için \begin{document} Bu, metin içinde yer alan basit bir matematik ifadesidir \(\sqrt{x^2+1}\). Ve bu da aynısıdır: \begin{math} \sqrt{x^2+1} \end{math} ama başka bir komut kullanarak. Bu, numaralandırma olmadan basit bir matematik ifadesidir \[\sqrt{x^2+1}\] metinden ayrı. Bu da aynısıdır: \begin{displaymath} \sqrt{x^2+1} \end{displaymath} ... ve bu da: \begin{equation*} \sqrt{x^2+1} \end{equation*} \end{document} ``` [Bu örneği Overleaf'te açın](https://www.overleaf.com/docs?engine=pdflatex\&snip_name=Typesetting+maths+example\&snip=%5Cdocumentclass%7Barticle%7D%0A%5Cusepackage%7Bamsmath%7D+%25+for+the+equation%2A+environment%0A%5Cbegin%7Bdocument%7D%0A%0AThis+is+a+simple+math+expression+%5C%28%5Csqrt%7Bx%5E2%2B1%7D%5C%29+inside+text.+%0AAnd+this+is+also+the+same%3A+%0A%5Cbegin%7Bmath%7D%0A%5Csqrt%7Bx%5E2%2B1%7D%0A%5Cend%7Bmath%7D%0Abut+by+using+another+command.%0A%0AThis+is+a+simple+math+expression+without+numbering%0A%5C%5B%5Csqrt%7Bx%5E2%2B1%7D%5C%5D+%0Aseparated+from+text.%0A%0AThis+is+also+the+same%3A%0A%5Cbegin%7Bdisplaymath%7D%0A%5Csqrt%7Bx%5E2%2B1%7D%0A%5Cend%7Bdisplaymath%7D%0A%0A%5Cldots+and+this%3A%0A%5Cbegin%7Bequation%2A%7D%0A%5Csqrt%7Bx%5E2%2B1%7D%0A%5Cend%7Bequation%2A%7D%0A%0A%5Cend%7Bdocument%7D) ![Amsexample.png](/files/cb5d59da1e112429fd2f5586fa54b5e88e6e9c4e) ## Başvuru kılavuzu Aşağıda yaygın bazı matematik sembollerini içeren bir tablo bulunmaktadır. Daha kapsamlı bir liste için şuna bakın: [Yunanca harfler ve matematik sembolleri listesi](/latex/tr/matematik/11-list-of-greek-letters-and-math-symbols.md): | açıklama | kod | örnekler | | ---------------- | ------------------------------------------------- | --------------------------------------------------------------- | | Yunan harfleri | `\alpha \beta \gamma \rho \sigma \delta \epsilon` | $$\alpha \ \beta \ \gamma \ \rho \ \sigma \ \delta \ \epsilon$$ | | İkili işleçler | `\times \otimes \oplus \cup \cap` | $$\times \ \otimes \ \oplus \ \cup \ \cap$$ | | İlişki işleçleri | `< > \subset \supset \subseteq \supseteq` | $$< \ >\ \subset \ \supset \ \subseteq \ \supseteq$$ | | Diğerleri | `\int \oint \sum \prod` | $$\int \ \oint \ \sum \ \prod$$ | Matematiksel sembollerin farklı sınıfları, farklı biçimlendirmelerle karakterize edilir (örneğin, değişkenler italik yazılır, ancak [işleçler](/latex/tr/matematik/07-operators.md) italik yazılmaz) ve farklı [boşluklandırma](/latex/tr/matematik/08-spacing-in-math-mode.md). ## Daha fazla okuma LaTeX'teki matematik modu çok esnek ve güçlüdür; onunla yapılabilecek çok daha fazla şey vardır: * [Alt ve üst simgeler](/latex/tr/matematik/02-subscripts-and-superscripts.md) * [Köşeli parantezler ve parantezler](/latex/tr/matematik/03-brackets-and-parentheses.md) * [Kesirler ve Binomlar](/latex/tr/matematik/05-fractions-and-binomials.md) * [Denklemleri hizalama](/latex/tr/matematik/06-aligning-equations-with-amsmath.md) * [İşleçler](/latex/tr/matematik/07-operators.md) * [Matematik modunda boşluklandırma](/latex/tr/matematik/08-spacing-in-math-mode.md) * [İntegraller, toplamlar ve limitler](/latex/tr/matematik/09-integrals-sums-and-limits.md) * [Matematik modunda gösterim stili](/latex/tr/matematik/10-display-style-in-math-mode.md) * [Yunanca harfler ve matematik sembolleri listesi](/latex/tr/matematik/11-list-of-greek-letters-and-math-symbols.md) * [Matematik yazı tipleri](/latex/tr/matematik/12-mathematical-fonts.md) --- # Agent Instructions This documentation is published with GitBook. GitBook is the documentation platform designed so that both humans and AI agents can read, navigate, and reason over technical content effectively. Learn more at gitbook.com. ## Querying This Documentation If you need additional information that is not directly available in this page, you can query the documentation dynamically by asking a question. Perform an HTTP GET request on the current page URL with the `ask` query parameter, and the optional `goal` query parameter: ``` GET https://overleaf-pro.ayaka.space/latex/tr/matematik/01-mathematical-expressions.md?ask=&goal= ``` `ask` is the immediate question: it should be specific, self-contained, and written in natural language. `goal` is optional and describes the broader end goal you are ultimately trying to accomplish on behalf of the user. GitBook uses it to tailor the answer towards what is most useful for that goal. The response will contain a direct answer to the question and relevant excerpts and sources from the documentation. Use this mechanism when the answer is not explicitly present in the current page, you need clarification or additional context, or you want to retrieve related documentation sections.